De classificatie van 1855 van Sauternes en Barsac
Zevenentwintig châteaux met zoete witte wijn in drie rangen, met Yquem als enige aan de top: zo leest u de classificatie van 1855 van Sauternes en Barsac.
- Jaar
- 1855
- Châteaux
- 27
- Rangen
- 3
- Appellation
- Sauternes · Barsac
- Waar
- 17 in Sauternes, 10 in Barsac
In 1855 klasseerden de courtiers van Bordeaux naast de rode ook de witte wijnen. Alleen zoete wijnen kwamen op de lijst, allemaal uit het gebied van Sauternes en Barsac, ten zuiden van de stad: het zijn nog altijd de enige witte wijnen uit de Gironde in die classificatie. De lijst telt 27 châteaux in drie rangen, met Château d'Yquem als enige aan de top. Zo leest u haar en zo gebruikt u haar om een fles te kiezen.
Wie de lijst opstelde en volgens welk criterium
Het verhaal is dat van de classificatie van 1855 van de Médoc. Voor de Wereldtentoonstelling van Parijs, gehouden op initiatief van Napoleon III, vroeg de Kamer van Koophandel van Bordeaux de courtiers, de wijnmakelaars, om de lijst van de crus classés. Ook voor de witte wijnen werd er niet geproefd: wat telde, waren de reputatie van de châteaux en de prijzen die hun wijnen opbrachten. Zo kwamen er bij de witte wijnen alleen zoete wijnen van langs de Ciron en de Garonne op de lijst.
Drie rangen, één Premier Cru Supérieur
Voor de witte wijnen voegden de courtiers een trede boven de Premiers toe, voorbehouden aan één château. Dit is de lijst vandaag:
- Premier Cru Supérieur: Château d'Yquem, in Sauternes.
- Premiers Crus (11): La Tour Blanche, Lafaurie-Peyraguey, Clos Haut-Peyraguey, Rayne-Vigneau, Suduiraut, Guiraud, Rieussec, Rabaud-Promis en Sigalas-Rabaud voor Sauternes; Coutet en Climens voor Barsac.
- Deuxièmes Crus (15): d'Arche, Filhot, de Malle, Romer, Romer du Hayot, Lamothe en Lamothe-Guignard voor Sauternes; de Myrat, Doisy Daëne, Doisy-Dubroca, Doisy-Védrines, Broustet, Nairac, Caillou en Suau voor Barsac.
In totaal staan 17 châteaux vermeld als Sauternes en 10 als Barsac. Het aantal is in de loop van de tijd gegroeid doordat sommige wijngoederen werden opgesplitst: dat blijkt uit de “tweelingnamen”, zoals Rabaud-Promis en Sigalas-Rabaud of de drie Doisy's. De rangen zijn daarentegen nooit veranderd.
Waar ze vandaan komen: vijf gemeenten en de edele rotting
De geklasseerde châteaux liggen allemaal in de vijf gemeenten van de appellation Sauternes: Sauternes, Bommes, Fargues, Preignac en Barsac, op de linkeroever van de Garonne, zo'n 40 kilometer ten zuidoosten van Bordeaux. Barsac heeft ook een eigen appellation, met dezelfde regels, en de châteaux daar mogen Barsac of Sauternes op het etiket zetten.
Alles begint bij een riviertje, de Ciron. Het koude water ervan ontmoet de warmere Garonne en brengt in de herfst ochtendmist, gevolgd door winderige dagen. Dat is het klimaat van de edele rotting, Botrytis cinerea, die de druiven indroogt en de suiker erin concentreert. Er wordt met de hand geoogst, in meerdere rondes, waarbij alleen de druiven worden geplukt die klaar zijn. Het belangrijkste druivenras is Sémillon, met Sauvignon en een beetje Muscadelle. Het volledige beeld van het gebied vindt u op de pagina Graves en Sauternais.
Wat het etiket zegt, en wat niet
Op het etiket van een geklasseerd château vindt u de rang of een verwijzing naar de classificatie van 1855, per château anders geformuleerd. Omdat de lijst niet verandert, is de rang in elke jaargang dezelfde. Drie dingen zegt het etiket echter niet:
- Er wordt geen wijngaard geklasseerd: net als in de Médoc volgt de rang het château.
- De rang geldt niet voor de andere wijnen van het château. Veel wijngoederen maken ook een droge witte wijn, die als Bordeaux wordt uitgebracht en geen rang heeft: Yquem maakt bijvoorbeeld “Y”. Ook de tweede wijnen vallen erbuiten.
- Niet elke Sauternes is geklasseerd. Naast de 27 zijn er veel andere châteaux, zoals Château Haut-Caplane: de appellation is dezelfde, maar op het etiket staat geen rang.
Hoe u een Sauternes kiest en wanneer u hem drinkt
De rang zegt hoe hoog een château in 1855 werd aangeslagen; de keuze hangt verder af van de jaargang en van wat u zoekt. De edele rotting gedraagt zich nooit twee keer op dezelfde manier, en elke jaargang heeft een eigen karakter.
Geklasseerde Sauternes zijn wijnen om lang te bewaren en kunnen zich tientallen jaren ontwikkelen. Met de tijd wordt de kleur warmer en steeds meer amberkleurig, en verschuiven de aroma's naar gekonfijt fruit en noten. Een jonge fles is frisser en fruitiger, een rijpe complexer. Schenk hem koel, op 8–9 °C. Aan tafel is hij de partner van foie gras en blauwschimmelkazen, met Roquefort voorop, en hij sluit een maaltijd mooi af bij een fruitdessert.
Hieronder vindt u de in 1855 geklasseerde Sauternes en Barsacs die bij STELT verkrijgbaar zijn; op de kaart van Bordeaux ziet u waar ze vandaan komen, tussen de Ciron en de Garonne.
Châteaux
Premier Cru Supérieur · 1
Premiers Crus · 11
Deuxièmes Crus · 15
Credits en bronnen. Foto: Benjamin Zingg, Switzerland · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons. Kaart: IGN (RGE ALTI®, BD TOPO®), INAO · Licence Ouverte 2.0. Châteaux: Open Wine Atlas (CC BY 4.0) · © OpenStreetMap (ODbL).